مقالات علمی، پژوهشی، درسی

چگونگی گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان در فصل تابستان
درج شده در تاریخ 1394/04/31 توسط www.msal.ir.

چگونگی گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان در فصل تابستان 

معنای لغوی فراغت:

به معنای رهایی موقت از کار و اشتغال رسمی زندگی و انجام فعالیتهایی که مورد نظر و به دلخواه فرد باشند و کارکردهای اصلی را : رفع خستگی ، سرگرمی ، تفریح ، رشد و شکوفایی شخصیت انسان برشمرده اند.
زمانی راشامل می شود که فرد در آن مسئولیت خاصی از نظر اجتماعی و امرار معاش و مسائل خانوادگی را بردوش ندارد. با توجه به این که افراد امروزه با فقر حرکتی ناشی از تکنیک و تمدن عصر حاضر مواجه هستند و این نه تنها سبب ضعف های عضلانی و ارگانی شده ، بلکه باعث نارسا ئی و اشکالات خاص روانی نیز می گردد، خالی بودن اوقات فراغت و یا عدم امکان دسترسی به امکانات و برنامه های سالم سبب گرایش های غیر اصولی و غیر اخلاقی در افراد می گردد.

فراغت یک پدیده ذهنی و روانی است، حالتی برای روح است که الزاماٌ به وقت اضافی ارتباط ندارد.

فراغت سه کار عمده دارد:

 آرمیدن از خستگی ، رشد آزاد به منظور جبران محدودیت های بدنی و ذهنی زندگی مدرن و تفریح که از ملال زندگی بکاهد.( مک دانالد)

فراغت شامل فعالیت هایی جدا از اجبارهای شغلی ، خانوادگی و اجتماعی است که در آن فرد فقط به میل خود عمل می کند .( دوسازیه)

نتیجه : فراغت کار یا بیکاری نیست ، بلکه یک تجربه باارزش زندگی است . فراغت جدی ترین مشغله انسان است.

ازفعالیتهای اوقات فراغت  می توان موارد زیر را نام برد:

بازی کردن و مسابقه دادن-راه پیمایی و دویدن-خواندن و نوشتن-استراحت کردن-نواختن موسیقی -نقاشی کردن -پرداختن به فعالیتهایی که مورد علاقه فرد می باشد (کارهای دستی ،خیاطی ، کارهای هنری و...) -حرکات موزون -دیدو بازدید- تماشاکردن و گوش کردن - رفتن به تئاتر و سینما-شرکت در کلوپهای ورزشی -کوهپیمایی و...

- برداشت ما از فراغت نباید آن باشد که همه فعالیتهای اوقات فراغت حتماً باید با فعالیت بدنی همراه باشد.

- هیچ چیز نمی تواند جای تفریح سالم را بگیرد. فعالیت های تفریحی به افراد فرصت می دهد تا انرژی و احساسات خود را تخلیه کنند.

- گذراندن اوقات فراغت در کنار افراد خانواده ، صمیمیت و یگانگی را بیشتر می کندو روابط فرزندان و والدین را تحکیم می بخشد.

- تفریح سالم و تعامل اجتماعی احساس غربت ، دلتنگی ،ترس ، انزوا را کاهش می دهد و به ایجاد یگانگی ملت ها کمک می کند.

-برنامه ریزی اوقات فراغت نمی تواند چیزی مستقل و بی ارتباط با سایر اوقات باشد، بلکه باید دقیقاً وصل به برنامه کلان زندگی ، مفید ، راه گشا و زمینه ساز باشد. در غیر این صورت خواه ناخواه بخش هایی از عمر پر ارزش انسان در وادی پوچی و بی ثمری از بین می رود وصرف کارهای بیهوده می گردد.( دکتر فریدون تندنویس)

- بهترین سرگرمی مومن شنا کردن است.(رسول اکرم ص)

- پس برای یک مسلمان شنا بهترین تفریحی است که دراوقات فراغت می تواند به آن بپردازد. 

یکی از روش هایی که می تواند اوقات فراغت افراد جامعه را زیر پوشش قرار دهد و بسیاری از ضعف ها و کمبودهای جسمانی و روانی را رفع و درمان کند ، ورزش و تفریحات سالم می باشد. تربیت بدنی و ورزش گذشته از جبران ضعف ها و حفظ تندرستی افراد ، آنان را برای زندگی ، تلاش و اهداف مشترک آماده می سازد. استفاده از بازی در اوقات فراغت فرصتی برای پیشرفت فردفراهم می نماید.

دانشمندان و متفکران امروزی اعلام کرده اند که تفریح و چگونگی گذراندن اوقات فراغت وسیله موثری برای پرورش قوای فکری ، جسمی ،‌اخلاقی ، رشد شخصیت و بروز خلاقه افراد و عامل مهمی برای جلوگیری از رفتارهای ناپسنداجتماعی به حساب می آید.بنابراین در راستای برنامه ریزی صحیح و خوب از این اوقات را باید پایه و اساس و قدمی موثر برای داشتن یک اجتماع سالم ، پاک و تندرست دانست.

اوقات فراغت بدین لحاظ خوب است که انسان می تواند مقداری به خود بپردازد و به اصطلاح درونگرایی کند و چه بسا به استعدادهای درونی خود پی ببرد.

بنابراین ، نه تنها باید به فکر تعطیلات تابستان بود، بلکه باید به فکر مقطع قبل از دبستان ، کودکستان هم بود و نیز باید به فکر تعطیلات خانواده ها و اوقات فراغت و بیکاری میانسالان و سالمندان هم بود.

توجه به اینکه نوجوانان بیش از سایر اقشار جامعه تاثیر پذیر هستند ، بوسیله ورزش می توان بهترین مسایل اخلاقی را درحین انجام فعالیتهای ورزشی به آنها آموخت و آنها را از انجام کارهای خلاف شئون اجتماعی بر حذر نمود.

در دوره پیش از دبستان

چون آموزش همه گیر نیست و همه اطفال را پوشش نمی دهد، بنابراین توجه به ایجاد امکانات بازی و ورزش در اماکن عمومی از اهمیت خا صی برخوردار است، در این مورد پارک ها ، باشگاهها ی محلی ، امکانات ورزشی ، مهد های کودک ، تاسیس فضاها ی بازدر مجتمع های مسکونی و پروژه های شهر سازی باید مورد توجه قرار گیرد. با توجه به این که حرکت در شکل گیری و رشد کودکان ، عامل اصلی به شمار می رود.

در این مورد باید شهر داری ها ، بهزیستی ، موسسات خیریه ، انجمن های محلی موظف به تامین فضاهای حرکتی برای این گروه باشند. جهت سنین دوره دبستان ، تنوع وسایل دارای ارزش بیشتری است، همچنین به علت رعایت مسایل ایمنی ، به جهت عدم آگاهی بچه ها در حفظ تعادل و سلامتی خویش باید در تهیه و ساخت وسایل اختصاصی اماکن مورد استفاده آنان بیشتر مورد توجه قرار گیرد. استفاده از وسایل ارزان قیمت ، برگزاری مسابقات در سطوح مختلف و سود بردن از فضاهای باز در جامعه توجه شود. مهمترین وظیفه آموزش و پرورش در این مقطع توجه به آموزش از طریق حرکت و بازی است.

دوره راهنمایی و دبیرستان: 

مهمترین مسئله تبیین و تفهیم اهمیت ورزش و تربیت بدنی به مسئولان و مدیران مدارس است ، زیرا آنان می توانند عامل تسهیل کننده باشند. اختصاص دادن 20 دقیقه ورزش صبحگاهی در کلیه مدارس سراسر کشور از طریق رسانه های گروهی که عمومیت ورزش را از این طریق بتوان به تمام مدارس کشور برد .