چگونگی انتقاد از نوجوان (ایجاد فرهنگ نقد و نقد پذیری )
نقد در لغت به معنی جدا کرده سره از ناسره و تمیز دادن خوب از بد و آشکار
کردن معایب و محاسن است . نقد در واقع بیان نظر و ایده در مورد اندیشه یا رفتاری
است و با نقد اندیشه را به چالش می کشند تا صاحب اندیشه را متنبه و آگاه سازند و یا
فرد را از زوایای گوناگونی که از دیده گذرانده و یا ندیده است آگاه کنند . البته
معمولا هیچ کس از انتقاد خوشش نمی آید حتی اگر کاری را که انجام می دهیم و یا سخنی
را که بیان می کنیم کاملا نادرست باشد و در باطن خود ما هم به این مساله واقف باشیم
باز هم دوست داریم به ظاهر نشان دهیم که هر کاری می کنیم درست است با این که انتقاد
ظاهر ناخوشایند دارد اما مزایایی هم دارد در واقع دیگران آیینه ای هستند برای ما تا
معایب و نقاط ضعف و قوت خود را بهتر شناخته و در صدد رفع آن برآمده که اینگونه در
نهایت به کمال و خود شکوفایی نزدیک خواهیم شد .
اما از آنجایی که معمولا کلمه انتقاد احساس ناخوشایندرا در فرد به وجود می
آورد و در گذشته راههای درست و مناسب انتقاد به کار گرفته نشده این فکر در ذهن همه
ما نقش بسته که اصولا انتقاد کار درستی نیست بنابر این در درجه اول باید این ذهنیت
منفی در اذهان پاک گردد و فرهنگ نقد را در خود ایجاد کنیم .
البته این را هم فراموش نکنیم منبع نقد هم مهم است شاید فرد منتقد از جای
دیگری دلخور است و یا آگاهی کامل بر مسئله مورد نقد ندارد که در این صورت قطعاٌچنین
انتقادی مورد پسند نیست .
زبان نقد هم خیلی مهم است اینکه چگونه و با چه کلماتی مسئله بیان شود
،در تاثیر مثبت و یا منفی نقد نقش مهمی دارد.و از آنجایی که از ویژگی های
عمده دوره نوجوانی کسب شخصیت و تشخیص طلبی است ،برای فرد نوجوان مورد تایید و تحسین
قرار گرفتندر جمع خیلی مهم است و به همین دلیل مورد انتقاد قرار گرفتن از طرف
اطرافیان برای او بسیار ناراحت کننده است و همواره در این نگرانی و اضطراب بسر می
برد که شاید رفتار و گفتار و عملکردش از جانب دیگران مورد انتقاد قرار بگیرد .
بنا براین هنگامی که می خواهید از نوجوان انتقاد کنید باید دقت کنید که
تمام شخصیت او را مورد حمله قرار ندهیدو تنها آن قسمتی را مورد سوال قرار دهید که
نتوانسته در برابرش خوب انجام وظیفه کند.
- هرگز از عباراتی نظیر تو لیاقت نداری ، به درد هیچ کاری نمی خوری
...استفاده نکنید .
- برای انتقاد کردن ابتدا بهتر است چند نقطه مثبت او را متذکر شوید و بعد
به نقاط منفی اشاره کنید .
- مطمئن شوید که واقعا آن رفتار نوجوان نیاز به انتقاد دارد و حساسیت شما
در این زمینه بیش از حد نیست .
- فراموش نکنید که برای انتقاد از کسی در ابتدا خودتان باید فرد انتقاد
پذیری باشید ، آیا واقعا این طور هستید ؟
- آیا فرزند نوجوانتان این ویژگی را تا کنون در شما دیده
؟
- بعضی از رفتارها ریشه در حال و هوا و وضعیت خاص دوره نوجوانی دارد و زود
گذر است و باید سعی کنید با ویژگی های این دوره کامل آشنا شده و اطلاعات خود را
افزایش دهید زیرا خیلی از رفتارهای نوجوانتان نیازی به انتقاد کردن ندارد و با گذر
از دوره نوجوانی رفع خواهد شد.
واحد مشاوره دبیرستان نمونه دولتی دکتر ایوب آزاد حسینی (دوره
اول)
گرد آورنده : حسینی
